Pałac Prezydencki

12 września 2011 r. Prezydent RP podpisał ustawę o języku migowym i innych środkach komunikowania się. Ustawa dotyczy języka migowego, technik wspierania osób głuchoniewidomych oraz innych środków komunikowania się.

 

Jej zakres obejmuje jednak tylko kontakty obywateli głuchych i głuchoniewidomych z administracją publiczną (urzędami), w których osoby te będą miały prawo do usługi tłumacza języka migowego lub tłumacza - przewodnika, nazwanego w ustawie "tłumaczem SKOGN" (systemów komunikowania się osób głuchoniewidomych). Dodatkowo potwierdza ona możliwość korzystania z tzw. osoby przybranej (np. członka rodziny służącego w tym przypadku jako tłumacz) w kontaktach z administracją, służbami ratowniczymi i jednostkami ochrony zdrowia.

Stronę społeczną w pracach parlamentarnych reprezentowali, tworzący Koalicję na rzecz dobrej ustawy o języku migowym, przedstawiciele: Organizacji Słabosłyszących Niesłyszących Internautów (ONSI), Polskiego Związku Głuchych (PZG), Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym (TPG), Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego (FIRR), Fundacji Promocji Kultury Głuchych KOKON, których stanowisko poparły również Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych Akademii Górniczo - Hutniczej, Instytut Polskiego Języka Migowego, Stowarzyszenie Tłumaczy Polskiego Języka Migowego oraz Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych.

Wszystkie te organizacje uzgodniły i przedstawiły wspólne, jednolite stanowisko w celu uczynienia ustawy o języku migowym tak dobrą, jak tylko jest to w obecnej chwili możliwe. Zgłosiły one prawie 40 poprawek do pierwotnego brzmienia projektu poselskiego. Część z nich uwzględniono – np. Polski Język Migowy został po raz pierwszy zdefiniowany w akcie prawnym jako język, i to język naturalny. Wprowadzono także ograniczenie wieku osób przybranych (np. członków rodziny) pośredniczących w kontaktach osób głuchych i głuchoniewidomych z administracją, służbami ratowniczymi i jednostkami ochrony zdrowia. Obowiązek posiadania i okazywania orzeczenia przy korzystaniu ze wsparcia przewidzianego w ustawie istnieje tylko przy wsparciu generującym koszty po stronie urzędu. Urząd nie tylko może, ale musi udostępnić wszelką dokumentację w formie dostępnej (np. w wersji miganej na płycie CD).

Nie uwzględniono niestety bardzo ważnego postulatu strony społecznej, dotyczącego zapewnienia osobom uprawnionym możliwości wyboru tłumacza odpowiadającego ich potrzebom i darzonego zaufaniem. Można oczekiwać, że przeniesienie tego prawa na urzędników, którzy mogą mieć kłopot z pozyskaniem od osoby uprawnionej dokładnego opisu jej potrzeb (z racji jej kłopotów z komunikowaniem się), będzie miało negatywne skutki dla wdrożenia ustawy, utrudniając osobom uprawnionym dostęp do podstawowej wprowadzonej nią usługi. Kolejne pominięte postulaty dotyczyły:

  • zwiększenia reprezentacji środowiska i specjalistów w Radzie Języka Migowego i zmniejszenia reprezentacji urzędniczej, tak aby RJM miała realną wiedzę i możliwość monitorowania praktycznych skutków wdrażania ustawy,
  • obowiązku przedkładania przez rząd Sejmowi sprawozdania z wdrożenia ustawy w sposób zapewniający rzeczywisty monitoring tego procesu.

Odrzucono także poprawkę dotyczącą stosowania nazwy "tłumacz przewodnik" w odniesieniu do tłumaczy przewodników osób głuchoniewidomych, zastępując ją nowym, nieznanym i niestosowanym dotychczas pojęciem "tłumacz SKOGN". Nie wyjaśniono przy tym, czy jest ono tożsame z pojęciem tłumacza przewodnika, jakie są ewentualne różnice między faktyczną nazwą osoby wspierającej osoby głuchoniewidome, a wymyśloną na potrzeby ustawy (nowej nazwy nie zdefiniowano), oraz, jeśli tych różnic nie ma, jaki jest sens wprowadzania nowej nazwy w stosunku do instytucji działającej w Polsce od kilkunastu lat, a za granicą – od ponad pół wieku. Rodzi to poważne obawy, że owa definicja "tłumacza SKOGN" zostanie opracowana metodą "prawa powielaczowego", za pomocą interpretacji czy pisma wewnętrznego administracji.

Ustawa nie obejmuje zagadnień oświaty i szkolnictwa wyższego, służby zdrowia, kultury, wymiaru sprawiedliwości i innych zagadnień ważnych dla osób głuchych i głuchoniewidomych, o których mówią, lub powinny mówić, inne ustawy. Zgodnie z Konwencją ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych, ustawy te będą musiały być zmienione, aby zapewnić osobom głuchym i głuchoniewidomym pełne prawa w życiu społecznym. W związku z bardzo skromnym zakresem ustawy o języku migowym nadzieje środowisk osób wykluczonych z powodu trudności w komunikowaniu się zwracają się właśnie ku Konwencji - w chwili obecnej trwają prace nad jej ratyfikacją przez Polskę.

Pomimo wymienionych wyżej uwag Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych docenia przyjęcie ustawy o języku migowym i innych środkach komunikowania się, i uważa ją za pierwszy pozytywny krok w kierunku poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych słuchowo w Polsce.

Autorka: Marta Lempart

 

Więcej na ten temat na stronie Organizacji Niesłyszących Słabosłyszących Internautów (ONSI).

  • 1 procent podatku dla organizacji pożytku publicznego (OPP)
  • Darowizny dla PFON
  • Kupuj z FaniMani
  • Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych
  • Bezpłatne porady i wsparcie dla osób niepełnosprawnych
  • Twoje prawa w podróży - film instruktażowy
  • Informacje o PFON w języku migowym
  • Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia
  • Projekt: Nowe perspektywy dialogu: model deliberacji i narzędzia IT w procesach decyzyjnych
  • Projekt: Uczmy się! – Opracowanie modułów szkoleniowych dotyczących niepełnosprawności dla kadr instytucji kształcenia zawodowego i wyższego
  • Projekt: Wdrażanie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych – wspólna sprawa
  • Europejskie Forum Osób Niepełnosprawnych (EDF)
  • Forum Dostępnej Cyberprzestrzeni
  • Koalicja Równych Szans
  • Ogólnopolska Federacja Organizacji Osób Niesprawnych Ruchowo
  • Polski Związek Głuchych
  • Polski Związek Niewidomych
  • Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną
  • Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym
  • Polskie Stowarzyszenie Diabetyków
  • Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych
  • Wrocławski Sejmik Osób Niepełnosprawnych
  • Warmińsko-Mazurski Sejmik Osób Niepełnosprawnych
  • Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych
  • Stowarzyszenie Otwarte Drzwi
  • Fundacja Inwalidów i Osób Niepełnosprawnych Miłosierdzie
  • Fundacja Krok po Kroku
  • Stowarzyszenie Mówić bez Słów
  • Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego - logo
  • „Sieć MPD” - logo
Mapa serwisu
Poprawny HTML5Poprawny CSS3
© Treść 2009-2019 Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami :: © Projekt i wykonanie MASK :: Strona oparta na Joomla!

Ta strona dla swojej pełnej funkcjonalności używa ciasteczek (cookies), przechowywanych na dysku Twojego komputera. Jeśli nie zgadzasz się na to, zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej (zgodnie z jej instrukcją).