Fotografia: siedziba Trybunału Konstytucyjnego

Przełomowy wyrok TK: sędziowie po raz pierwszy wskazali, że ustawa jest niezgodna nie tylko z Konstytucją, ale także z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych. Wyrok dotyczył egzaminów na prawo jazdy: osoba niepełnosprawna na egzamin musi sama dostarczyć pojazd dostosowany do swojej niepełnosprawności — taką sytuację sędziowie uznali za dyskryminację.

 

Wyrok dotyczył zaskarżonej przez Rzecznika Praw Obywatelskich Ustawy o kierujących pojazdami. Sędziowie Trybunału nie podzielili wprawdzie opinii RPO, że wymóg dostarczenia pojazdu dostosowanego do niepełnosprawności wprost wynika z przepisów ustawy. Jak argumentowali, ustawodawca zdecydował się zapewnić wszystkim zdającym egzamin praktyczny jedynie „zwykły” pojazd i z perspektywy zasady równości nie sposób czynić mu z tego tytułu zarzutu. Potwierdzili jednak, że w praktyce dostarczenie pojazdu dostosowanego do niepełnosprawności staje się warunkiem przystąpienia do egzaminu.

Trybunał wskazał, że z art. 69 Konstytucji wynika obowiązek pomocy osobom niepełnosprawnym w zakresie poruszania się i przemieszczania. Biorąc pod uwagę znaczenie, jakie we współczesnym świecie przywiązuje się do umiejętności kierowania pojazdami samochodowymi i posiadanie niezbędnych do tego uprawnień, oraz korzyści w dziedzinie aktywności zawodowej i komunikacji społecznej, jakie z tego tytułu mogą odnieść osoby niepełnosprawne, Trybunał uznał, że na ustawodawcy ciąży obowiązek wprowadzenia regulacji zapewniających tym osobom przynajmniej minimalny, a zarazem efektywny poziom pomocy władz publicznych w zdobywaniu uprawnień do kierowania pojazdami.

Sędziowie dokonali całościowej oceny wsparcia osób niepełnosprawnych przewidzianego w ustawie o kierujących pojazdami, uwzględnili rozwiązania wynikające z ustawy o rehabilitacji — i doszli do wniosku, że wsparcie to jest tak dalece niewystarczające, że w praktyce pozorne.

Ta sytuacja, według sędziów, jest niezgodna nie tylko z Konstytucją, ale także z art. 20 ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Podzielili w tym zakresie opinię Rzecznika Praw Obywatelskich.

W uzasadnieniu wyroku sędziowie przywołali deklarację ustawodawcy, który zadeklarował politykę społeczną dotyczącą osób niepełnosprawnych, mającą zmierzać w kierunku włączania problematyki niepełnosprawności w główny nurt polityki państwa. Przypomnieli też uzasadnienie projektu ustawy o ratyfikacji Konwencji z zapewnieniem, że realizacja zasad konwencyjnych „przyczyni się do zwiększenia integracji społecznej osób niepełnosprawnych, w szczególności do zwiększenia dostępu do różnych obszarów społecznego funkcjonowania, w tym zwłaszcza do sprawowania funkcji publicznych, życia zawodowego, edukacji, kultury, turystyki”. Wskazali także, że do poszanowania postanowień Konwencji wzywała również uchwała Sejmu z 7 grudnia 2012 r. w sprawie przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu osób niepełnosprawnych, nawiązująca do przyjętej wcześniejszą uchwałą Sejmu z 1 sierpnia 1997 r. Karty Praw Osób Niepełnosprawnych i apelująca „do wszystkich obywateli oraz instytucji publicznych o podejmowanie różnorodnych inicjatyw służących realizacji ducha i litery Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, a w szczególności o tworzenie warunków równego dostępu osób niepełnosprawnych do dóbr publicznych oraz promowanie postaw aktywizujących i włączających te osoby w główne nurty życia naszego kraju”.

Reasumując Trybunał stwierdził, że regulacje ustawowe — pozornie tylko ułatwiając osobom niepełnosprawnym zdobywanie prawa jazdy — tych deklaracji i zobowiązań w praktyce nie wypełniają.

Przewodniczącym składu orzekającego był wiceprezes TK Stanisław Biernat, sprawozdawcą była sędzia TK Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, skład orzekający stanowili ponadto sędziowie TK Piotr Tuleja, Andrzej Wróbel i Marek Zubik. 

 

  • 1 procent podatku dla organizacji pożytku publicznego (OPP)
  • Darowizny dla PFON
  • Kupuj z FaniMani
  • Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych
  • Bezpłatne porady i wsparcie dla osób niepełnosprawnych
  • Twoje prawa w podróży - film instruktażowy
  • Informacje o PFON w języku migowym
  • Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia
  • Projekt: Nowe perspektywy dialogu: model deliberacji i narzędzia IT w procesach decyzyjnych
  • Projekt: Uczmy się! – Opracowanie modułów szkoleniowych dotyczących niepełnosprawności dla kadr instytucji kształcenia zawodowego i wyższego
  • Projekt: Wdrażanie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych – wspólna sprawa
  • Europejskie Forum Osób Niepełnosprawnych (EDF)
  • Forum Dostępnej Cyberprzestrzeni
  • Koalicja Równych Szans
  • Ogólnopolska Federacja Organizacji Osób Niesprawnych Ruchowo
  • Polski Związek Głuchych
  • Polski Związek Niewidomych
  • Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną
  • Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym
  • Polskie Stowarzyszenie Diabetyków
  • Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych
  • Wrocławski Sejmik Osób Niepełnosprawnych
  • Warmińsko-Mazurski Sejmik Osób Niepełnosprawnych
  • Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych
  • Stowarzyszenie Otwarte Drzwi
  • Fundacja Inwalidów i Osób Niepełnosprawnych Miłosierdzie
  • Fundacja Krok po Kroku
  • Stowarzyszenie Mówić bez Słów
  • Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego - logo
  • „Sieć MPD” - logo
Mapa serwisu
Poprawny HTML5Poprawny CSS3
© Treść 2009-2019 Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami :: © Projekt i wykonanie MASK :: Strona oparta na Joomla!

Ta strona dla swojej pełnej funkcjonalności używa ciasteczek (cookies), przechowywanych na dysku Twojego komputera. Jeśli nie zgadzasz się na to, zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej (zgodnie z jej instrukcją).